म Learn Marathi
Start learning

Unit 29 of the Bol Marathi curriculum

Letter words, synonyms and antonyms. Six lessons: vocabulary, bridges, speaking, grammar and culture.

6 lessons · Ru-words, Synonyms, Antonyms and One-word Substitutions

Curated by xmirtunjay for Bol Marathi ·Reviewer: pending native-speaker review ·how the curriculum works

शब्दार्थ • Words & Meanings · रु-शब्द, समानार्थी-विरुद्धार्थी • Ru-words and Word Pairs

Unit 29

Marathi Words & Meanings: Shabdarth Lists

Letter words, synonyms and antonyms.

  • 6 lessons
  • 6 speaking lessons
  • 6 Hindi→Marathi bridges
  • 6 grammar notes
0% complete

What you will learn

रु-अक्षराचे शब्द, समानार्थी जोड्या, विरुद्धार्थी जोड्या आणि अनेक शब्दांसाठी एक शब्द शिका. प्रत्येक वाक्यासोबत हिंदी व इंग्रजी अर्थ दिला आहे.

  • Read and use 5 ru-letter words · रु-अक्षराचे 5 शब्द वाचणे व वापरणे
  • Remember synonym and antonym pairs · समानार्थी व विरुद्धार्थी जोड्या लक्षात ठेवणे
  • Use one-word substitutions · अनेक शब्दांसाठी एक शब्द वापरणे
  • Tell confusing pairs apart and revise with a quiz · सारखे वाटणारे शब्द ओळखणे व प्रश्नमंजुषेतून उजळणी

Speaking practice sentences

Lesson 1

माझ्याकडे स्वच्छ रुमाल आहे.
0:000:00
मेरे पास साफ रुमाल है।
I have a clean handkerchief.

Lesson 2

हे फूल खूप सुंदर आहे.
0:000:00
यह फूल बहुत सुंदर है।
This flower is very beautiful.

Lesson 3

मोठा आणि लहान ही विरुद्ध जोडी आहे.
0:000:00
बड़ा और छोटा यह विलोम जोड़ी है।
Big and small is an opposite pair.

Lesson 4

आजारी व्यक्तीला रुग्ण म्हणतात.
0:000:00
बीमार व्यक्ति को रोगी कहते हैं।
A sick person is called a patient.

Lesson 5

मित्र आणि शत्रू यांत गोंधळ करू नकोस.
0:000:00
मित्र और शत्रु में भ्रम मत करो।
Do not confuse friend and enemy.

Lesson 6

चला, शब्दार्थाची उजळणी करूया.
0:000:00
चलो, शब्दार्थ दोहराते हैं।
Come, let's revise word meanings.

Practice

Try saying it

1 / 3

माझ्याकडे स्वच्छ रुमाल आहे.

Hindi → Marathi bridges

  • यह खाना स्वादिष्ट है → हे जेवण रुचकर आहे — Tasty = rucakara.
  • सुंदर यानी खूबसूरत → सुंदर म्हणजे गोड — Mhanje = means.
  • बड़ा-छोटा विलोम हैं → मोठा-लहान विरुद्धार्थी आहेत — Opposites = viruddharthi.
  • बीमार व्यक्ति रोगी है → आजारी व्यक्ती रुग्ण आहे — Phrase to one word: rugna.
  • मित्र और शत्रु अलग हैं → मित्र आणि शत्रू वेगळे आहेत — Aani = and.
  • चलो दोहराते हैं → चला उजळणी करूया — Karuya = let's do.

Grammar notes

Ru-words

रु म्हणजे र + उ चा जोड. रुचकर (चविष्ट), रुग्ण (आजारी व्यक्ती), रुमाल (हातरुमाल), रुंद (रुंदी असलेला), रुजलेला (मुळ धरलेला).

Ru is r + u combined. Learn five ru-words: rucakara (tasty), rugna (patient), rumala (handkerchief), runda (wide), rujalela (rooted, established). Ru-words take regular noun endings.

Synonyms

समान अर्थाचे शब्द म्हणजे समानार्थी शब्द. उदा. सुंदर = गोड, चांगला = उत्तम; आनंद = खुशी.

Words with the same meaning are synonyms (paryayvachi). Example: sundara = goda (beautiful), cangala = uttama (good), ananda = khushi (joy).

Antonyms

उलट अर्थाचे शब्द म्हणजे विरुद्धार्थी शब्द. उदा. मोठा-लहान, जलद-हळू, गरम-थंड, प्रकाश-अंधार.

Words with opposite meanings are antonyms. Examples: motha-lahana (big-small), jalada-halu (fast-slow), garama-thanda (hot-cold), prakasha-andhara (light-dark).

One-word Substitution

अनेक शब्दांच्या समूहासाठी एक शब्द वापरतात. उदा. आजारी व्यक्ती = रुग्ण; खूप वेगाने जाणारा = जलद.

One word can replace a whole phrase. Example:ajari vyakti (sick person) = rugna (patient); khup vegane janara (one who goes very fast) = jalada (swift).

Confusing Pairs

ऐकायला सारखे पण अर्थ वेगळे शब्द. उदा. स्वप्न (dream) व सत्य (truth) नाही; खरी जोडी: नवीन-जुना, मित्र-शत्रू, यश-अपयश.

Some words look or sound similar but mean different things. Focus pairs: navina-juna (new-old), mitra-shatru (friend-enemy), yasha-apayasha (success-failure).

Revision and Quiz

पाचही धड्यांची उजळणी करा: रु-शब्द ओळखा, समानार्थी-विरुद्धार्थी सांगा, एका शब्दात उत्तर द्या.

Revise all five lessons: identify ru-words, give synonyms and antonyms, and answer in one word. Quiz yourself before moving on.

Culture notes

  • Marathi Dictionary Tradition — Marathi has famous dictionaries by Molesworth and Apte.
  • Using Synonyms — Poems and songs use many synonyms like sundar, god, manohar.
  • Antonym Games — Schools teach antonyms like big-small, day-night through games.
  • One-word Culture — Newspaper headlines use one precise word for long phrases.
  • Dialect Confusions — Pronunciation of halu and jalad varies by region but meaning stays the same.
  • Quiz Tradition — Word-meaning contests and antakshari grow Marathi vocabulary.

How to practice this unit

Read each Marathi sentence aloud, check it against the Hindi, then cover the Marathi and recall it from the English. In the app the same unit adds listening quizzes, speaking checks, sentence building and review before you forget.

Progress saved locally — syncs across devices when you sign in.

Lesson complete.

You've covered the core concepts. Now practice what you learned.

Continue in Bol Marathi →

Continue learning