Vocabulary

Marathi Health Symptoms (लक्षण आणि आजार)

16 Marathi symptom and health words - दुखणं, ताप, खोकला, सर्दी, उलटी - with Hindi meanings, pronunciation and doctor-visit examples from Units 10 and 17.

53 words · Units 10, 17

Curated by xmirtunjay for Bol Marathi ·Reviewer: pending native-speaker review ·how the curriculum works

What you will learn

Sixteen Marathi symptom words from the Body and Medical categories: दुखणं (pain), ताप (fever), खोकला (cough), सर्दी (cold), उलटी (vomiting), दस्त (diarrhea), एलर्जी (allergy), सुज (swelling). Every entry has Hindi and English meanings, pronunciation and a doctor-visit example sentence.

Unit 10 teaches the dative pattern for symptoms: मला ताप आहे (I have fever), मला खोकला आहे (I have a cough). Unit 17 extends this to body-states. This page collects the symptom vocabulary you need at a clinic or pharmacy.

Tip: Use मला + symptom + आहे for all symptoms: मला ताप आहे, मला खोकला आहे, मला दस्त आहे. The pattern is identical to Hindi मुझे ... है.

The Words

डोकं

Tap to reveal

डोकं

ḍoka

सिरhead

माझं डोकं दुखतंय.My head aches.

डोळा

Tap to reveal

डोळा

ḍoḷā

आँखeye

डोळ्यांनी बघ.See with your eyes.

नाक

Tap to reveal

नाक

nāk

नाकnose

नाकाने श्वास घे.Breathe through the nose.

तोंड

Tap to reveal

तोंड

toṇḍ

मुँहmouth

तोंड धुऊन ये.Wash your face and come.

हात

Tap to reveal

हात

hāt

हाथhand

हात स्वच्छ धू.Wash your hands clean.

पाय

Tap to reveal

पाय

pāy

पैरleg / foot

पाय दुखत आहेत.My legs ache.

पोट

Tap to reveal

पोट

poṭ

पेटstomach

पोट भरलं.The stomach is full.

दुखणं

Tap to reveal

दुखणं

dukhaṇa

दर्दpain

डोक्यात दुखणं आहे.There is pain in the head.

ताप

Tap to reveal

ताप

tāp

बुखारfever

त्याला ताप आला आहे.He has a fever.

सर्दी

Tap to reveal

सर्दी

sardī

जुकामcold (illness)

मला सर्दी झाली आहे.I have a cold.

औषध

Tap to reveal

औषध

auṣadh

दवाmedicine

वेळेवर औषध घे.Take medicine on time.

आरोग्य

Tap to reveal

आरोग्य

ārogy

स्वास्थ्यhealth

आरोग्य हीच संपत्ती.Health is wealth.

व्यायाम

Tap to reveal

व्यायाम

vyāyām

व्यायामexercise

रोज व्यायाम कर.Exercise daily.

केस

Tap to reveal

केस

kes

बालhair

केस विंचरून घे.Comb your hair.

कपाळ

Tap to reveal

कपाळ

kapāḷ

माथाforehead

कपाळावर घाम आला.Sweat came on the forehead.

गाल

Tap to reveal

गाल

gāl

गालcheek

मुलाचे गाल लाल झाले.The child’s cheeks turned red.

हनुवटी

Tap to reveal

हनुवटी

hanuvaṭī

ठोड़ीchin

हनुवटीवर खरचटलं.The chin got scratched.

मान

Tap to reveal

मान

mān

गर्दनneck

मान दुखते आहे.The neck aches.

खांदा

Tap to reveal

खांदा

khāndā

कंधाshoulder

पिशवी खांद्यावर घे.Take the bag on your shoulder.

छाती

Tap to reveal

छाती

chhātī

छातीchest

छातीत दुखतंय.There is pain in the chest.

पाठ

Tap to reveal

पाठ

pāṭh

पीठback (body)

पाठीत वेदना आहेत.There is back pain.

कंबर

Tap to reveal

कंबर

kambar

कमरwaist

कंबर दुखते आहे.The waist aches.

बोट

Tap to reveal

बोट

boṭ

उँगलीfinger

बोट कापलं.The finger got cut.

नख

Tap to reveal

नख

nakh

नाखूनnail (finger)

नखं कापून घे.Cut your nails.

कोपर

Tap to reveal

कोपर

kopar

कोहनीelbow

कोपरावर मार लागला.The elbow got hurt.

मांडी

Tap to reveal

मांडी

māṇḍī

जाँघthigh

मांडीत गोळा आला.The thigh cramped.

गुडघा

Tap to reveal

गुडघा

guḍghā

घुटनाknee

गुडघा दुखतोय.The knee aches.

टाच

Tap to reveal

टाच

ṭāch

एड़ीheel

टाचेला सूज आली.The heel is swollen.

त्वचा

Tap to reveal

त्वचा

tvachā

त्वचाskin

त्वचा कोरडी पडली.The skin dried up.

हाड

Tap to reveal

हाड

hāḍ

हड्डीbone

हाड मोडलं.The bone broke.

रक्त

Tap to reveal

रक्त

rakt

खूनblood

रक्तदान करा.Donate blood.

हृदय

Tap to reveal

हृदय

hṛday

दिलheart

हृदयाची काळजी घे.Take care of your heart.

मेंदू

Tap to reveal

मेंदू

mendū

दिमागbrain

मेंदूला विश्रांती द्या.Rest your brain.

खोकला

Tap to reveal

खोकला

khokalā

खाँसीcough

खोकला येतोय, औषध घे.You are coughing, take medicine.

डोकेदुखी

Tap to reveal

डोकेदुखी

ḍokedukhī

सिरदर्दheadache

मला डोकेदुखी आहे.I have a headache.

चक्कर

Tap to reveal

चक्कर

chakkar

चक्करdizziness

मला चक्कर येतेय.I feel dizzy.

सूज

Tap to reveal

सूज

sūj

सूजनswelling

पायाला सूज आली.The leg is swollen.

जखम

Tap to reveal

जखम

jakham

घावwound

जखमेवर मलम लाव.Apply ointment on the wound.

गोळी

Tap to reveal

गोळी

goḷī

गोलीpill / tablet

वेळेवर गोळी घे.Take the pill on time.

लस

Tap to reveal

लस

las

टीकाvaccine

मुलांना लस द्या.Vaccinate the children.

तपासणी

Tap to reveal

तपासणी

tapāsaṇī

जाँचcheckup

वर्षातून एकदा तपासणी करा.Get a checkup once a year.

रुग्ण

Tap to reveal

रुग्ण

rugṇ

मरीजpatient

रुग्णाला भेटायला जा.Go visit the patient.

उपचार

Tap to reveal

उपचार

upchār

इलाजtreatment

वेळेत उपचार घे.Get treatment in time.

दात घासणे

Tap to reveal

दात घासणे

dāt ghāsaṇe

दाँत माँजनाbrushing teeth

सकाळी दात घास.Brush your teeth in the morning.

आंघोळ

Tap to reveal

आंघोळ

āṅghoḷ

स्नानbath

सकाळी आंघोळ कर.Bathe in the morning.

नाश्ता करणे

Tap to reveal

नाश्ता करणे

nāśtā karaṇe

नाश्ता करनाhaving breakfast

आठ वाजता नाश्ता करतो.I have breakfast at eight.

कामावर जाणे

Tap to reveal

कामावर जाणे

kāmāvar jāṇe

काम पर जानाgoing to work

नऊ वाजता कामावर जातो.I go to work at nine.

परत येणे

Tap to reveal

परत येणे

parat yeṇe

वापस आनाcoming home

संध्याकाळी घरी परत येतो.I come home in the evening.

जेवणे

Tap to reveal

जेवणे

jevaṇe

खाना खानाeating meals

रात्री आठ वाजता जेवतो.I eat at eight at night.

आराम करणे

Tap to reveal

आराम करणे

ārām karaṇe

आराम करनाtaking rest

दुपारी थोडा आराम करतो.I rest a little in the afternoon.

सकाळी उठणे

Tap to reveal

सकाळी उठणे

sakāḷī uṭhaṇe

सुबह उठनाto wake up in the morning

मी सकाळी लवकर उठतो.I wake up early in the morning.

नाश्ता

Tap to reveal

नाश्ता

nāśtā

नाश्ताbreakfast

मी आठ वाजता नाश्ता करतो.I eat breakfast at eight.

झोपणे

Tap to reveal

झोपणे

jhopaṇe

सोनाto sleep

मी दहा वाजता झोपतो.I sleep at ten.

Show precise pronunciation

Marathi	Pronunciation	Hindi	English	Example
डोकं 0:000:00	ḍokadoka	सिर	head	माझं डोकं दुखतंय. My head aches.
डोळा 0:000:00	ḍoḷādolaa	आँख	eye	डोळ्यांनी बघ. See with your eyes.
नाक 0:000:00	nāknaak	नाक	nose	नाकाने श्वास घे. Breathe through the nose.
तोंड 0:000:00	toṇḍtond	मुँह	mouth	तोंड धुऊन ये. Wash your face and come.
हात 0:000:00	hāthaat	हाथ	hand	हात स्वच्छ धू. Wash your hands clean.
पाय 0:000:00	pāypaay	पैर	leg / foot	पाय दुखत आहेत. My legs ache.
पोट 0:000:00	poṭpot	पेट	stomach	पोट भरलं. The stomach is full.
दुखणं 0:000:00	dukhaṇadukhana	दर्द	pain	डोक्यात दुखणं आहे. There is pain in the head.
ताप 0:000:00	tāptaap	बुखार	fever	त्याला ताप आला आहे. He has a fever.
सर्दी 0:000:00	sardīsardee	जुकाम	cold (illness)	मला सर्दी झाली आहे. I have a cold.
औषध 0:000:00	auṣadhaushadh	दवा	medicine	वेळेवर औषध घे. Take medicine on time.
आरोग्य 0:000:00	ārogyaarogy	स्वास्थ्य	health	आरोग्य हीच संपत्ती. Health is wealth.
व्यायाम 0:000:00	vyāyāmvyaayaam	व्यायाम	exercise	रोज व्यायाम कर. Exercise daily.
केस 0:000:00	keskes	बाल	hair	केस विंचरून घे. Comb your hair.
कपाळ 0:000:00	kapāḷkapaal	माथा	forehead	कपाळावर घाम आला. Sweat came on the forehead.
गाल 0:000:00	gālgaal	गाल	cheek	मुलाचे गाल लाल झाले. The child’s cheeks turned red.
हनुवटी 0:000:00	hanuvaṭīhanuvatee	ठोड़ी	chin	हनुवटीवर खरचटलं. The chin got scratched.
मान 0:000:00	mānmaan	गर्दन	neck	मान दुखते आहे. The neck aches.
खांदा 0:000:00	khāndākhaandaa	कंधा	shoulder	पिशवी खांद्यावर घे. Take the bag on your shoulder.
छाती 0:000:00	chhātīchhaatee	छाती	chest	छातीत दुखतंय. There is pain in the chest.
पाठ 0:000:00	pāṭhpaath	पीठ	back (body)	पाठीत वेदना आहेत. There is back pain.
कंबर 0:000:00	kambarkambar	कमर	waist	कंबर दुखते आहे. The waist aches.
बोट 0:000:00	boṭbot	उँगली	finger	बोट कापलं. The finger got cut.
नख 0:000:00	nakhnakh	नाखून	nail (finger)	नखं कापून घे. Cut your nails.
कोपर 0:000:00	koparkopar	कोहनी	elbow	कोपरावर मार लागला. The elbow got hurt.
मांडी 0:000:00	māṇḍīmaandee	जाँघ	thigh	मांडीत गोळा आला. The thigh cramped.
गुडघा 0:000:00	guḍghāgudghaa	घुटना	knee	गुडघा दुखतोय. The knee aches.
टाच 0:000:00	ṭāchtaach	एड़ी	heel	टाचेला सूज आली. The heel is swollen.
त्वचा 0:000:00	tvachātvachaa	त्वचा	skin	त्वचा कोरडी पडली. The skin dried up.
हाड 0:000:00	hāḍhaad	हड्डी	bone	हाड मोडलं. The bone broke.
रक्त 0:000:00	raktrakt	खून	blood	रक्तदान करा. Donate blood.
हृदय 0:000:00	hṛdayhriday	दिल	heart	हृदयाची काळजी घे. Take care of your heart.
मेंदू 0:000:00	mendūmendoo	दिमाग	brain	मेंदूला विश्रांती द्या. Rest your brain.
खोकला 0:000:00	khokalākhokalaa	खाँसी	cough	खोकला येतोय, औषध घे. You are coughing, take medicine.
डोकेदुखी 0:000:00	ḍokedukhīdokedukhee	सिरदर्द	headache	मला डोकेदुखी आहे. I have a headache.
चक्कर 0:000:00	chakkarchakkar	चक्कर	dizziness	मला चक्कर येतेय. I feel dizzy.
सूज 0:000:00	sūjsooj	सूजन	swelling	पायाला सूज आली. The leg is swollen.
जखम 0:000:00	jakhamjakham	घाव	wound	जखमेवर मलम लाव. Apply ointment on the wound.
गोळी 0:000:00	goḷīgolee	गोली	pill / tablet	वेळेवर गोळी घे. Take the pill on time.
लस 0:000:00	laslas	टीका	vaccine	मुलांना लस द्या. Vaccinate the children.
तपासणी 0:000:00	tapāsaṇītapaasanee	जाँच	checkup	वर्षातून एकदा तपासणी करा. Get a checkup once a year.
रुग्ण 0:000:00	rugṇrugn	मरीज	patient	रुग्णाला भेटायला जा. Go visit the patient.
उपचार 0:000:00	upchārupchaar	इलाज	treatment	वेळेत उपचार घे. Get treatment in time.
दात घासणे 0:000:00	dāt ghāsaṇedaat ghaasane	दाँत माँजना	brushing teeth	सकाळी दात घास. Brush your teeth in the morning.
आंघोळ 0:000:00	āṅghoḷaanghol	स्नान	bath	सकाळी आंघोळ कर. Bathe in the morning.
नाश्ता करणे 0:000:00	nāśtā karaṇenaashtaa karane	नाश्ता करना	having breakfast	आठ वाजता नाश्ता करतो. I have breakfast at eight.
कामावर जाणे 0:000:00	kāmāvar jāṇekaamaavar jaane	काम पर जाना	going to work	नऊ वाजता कामावर जातो. I go to work at nine.
परत येणे 0:000:00	parat yeṇeparat yene	वापस आना	coming home	संध्याकाळी घरी परत येतो. I come home in the evening.
जेवणे 0:000:00	jevaṇejevane	खाना खाना	eating meals	रात्री आठ वाजता जेवतो. I eat at eight at night.
आराम करणे 0:000:00	ārām karaṇeaaraam karane	आराम करना	taking rest	दुपारी थोडा आराम करतो. I rest a little in the afternoon.
सकाळी उठणे 0:000:00	sakāḷī uṭhaṇesakaalee uthane	सुबह उठना	to wake up in the morning	मी सकाळी लवकर उठतो. I wake up early in the morning.
नाश्ता 0:000:00	nāśtānaashtaa	नाश्ता	breakfast	मी आठ वाजता नाश्ता करतो. I eat breakfast at eight.
झोपणे 0:000:00	jhopaṇejhopane	सोना	to sleep	मी दहा वाजता झोपतो. I sleep at ten.

The मला … आहे pattern

Symptoms arrive TO you in Marathi: मला ताप आहे (fever is to me), मला खोकला आहे (cough is to me), मला दस्त आहे (diarrhea is to me). The noun (ताप, खोकला, दस्त) is the subject; मला marks the experiencer. Hindi speakers: this mirrors मुझे ... है exactly.

Pain locations — body part + दुखते

Combine body part + दुखते: माझं डोके दुखते (headache), माझे पोट दुखते (stomach ache), माझं पाठ दुखते (back pain), माझे हात दुखते (arm pain). The body part is the subject and agrees with दुखते.

Common mistakes

✗ Saying मुझे ताप है for fever✓ मला ताप आहे

Symptoms take the dative मला pattern: मला ताप आहे, मला खोकला आहे — Unit 10 curriculum.

✗ Using दर्द for all pain✓ दुखणं = pain (verb); दर्द = pain (noun, Hindi)

Marathi uses the verb दुखते with body part as subject: डोके दुखते. दर्द is a Hindi noun.

✗ Saying बुखार for fever✓ ताप = fever (Marathi)

बुखार is Hindi; ताप is the Marathi word used in medical and daily contexts.

Build sentences with these words

Sentence 1/5

…

Quick practice

Answer first, then open the reveal to check yourself.

1. How do you say "I have a fever" in Marathi?

मला ताप आहे
मी ताप आहे
माझा ताप आहे
ताप मला आहे

Answer: A. मला ताप आहे — मला ताप आहे — dative मला + symptom + आहे.

2. Cough in Marathi?

खोकला
खांसी
सर्दी
उलटी

Answer: A. खोकला — खोकला (khoklā) = cough. सर्दी = cold (illness).

3. "My stomach hurts" in Marathi?

माझे पोट दुखते
मला पोट दुखते
मी पोट दुखतो
पोट माझे दुखते

Answer: A. माझे पोट दुखते — माझे पोट दुखते — body part as subject, neuter possessive माझे.

4. Translate to Marathi: “I have a bad cough.”

मला खूप खोकला आहे. — Unit 10 — dative मला + symptom + आहे.

You've learned the words.

Now make them stick with spaced repetition, listening, and speaking practice.

Practice this vocabulary in Bol Marathi →

Common questions

How many symptom words are on this page?

16 — pain, fever, cough, cold, vomiting, diarrhea, allergy, swelling and more, each with Hindi meaning and doctor-visit sentence.

How do you say "I have a cough" in Marathi?

मला खोकला आहे — the standard Unit 10 pattern for symptoms.

Font size

Line spacing

Reading mode

Marathi Health Symptoms (लक्षण आणि आजार)

What you will learn

The Words

The मला … आहे pattern

Pain locations — body part + दुखते

Common mistakes

Build sentences with these words

Quick practice

You've learned the words.

Common questions